Choroby serca i układu krwionośnego kotów

Trudny koci język

Koty to tajemnicze, pełne gracji, piękne stworzenia, których język dla większości ludzi jest nieodgadniony i trudny do zrozumienia. Psa zrozumieć jest stosunkowo łatwo. Nawet ktoś, kto na co dzień z nim nie obcuje, jest w stanie zorientować się, czy jest zadowolony, smutny czy zaniepokojony. Z kotem niestety jest o wiele trudniej. Nie dlatego, że kot się nie komunikuje – komunikuje się, i to intensywnie, tylko że we własnym języku, którego poznanie wymaga cierpliwości, wnikliwej obserwacji i miłości. Właściciele kotów, szczególnie ci „najświeżsi”, którzy jeszcze nie poznali swojego pupila na tyle, by go zrozumieć, są w szczegolnie trudnej sytuacji... zwłaszcza gdy kot zaczyna chorować na serce.

Kłopoty z diagnozowaniem

Gdy kot ma problemy z sercem, wykrycie jego choroby jest wyjątkowo trudne, bo nie daje wyraźnych zewnętrznych objawów. Poza łatwo zauważalną niewydolnością oddechową, którą można by złożyć na karb wielu innych dolegliwości, nic z zewnątrz wyraźnie nie wskazuje na to, że z kocim sercem jest coś nie w porządku. Koty, gdy z ich organizmami dzieje się coś złego, zachowują się bardzo różnie – stają się płochliwe, znikają w ciemnych kątach pokojów, przestają się myć, bywają agresywne bez powodu. Jednak wszystkie te zachowania równie dobrze mogą wskazywać na przeżywany stres lub jakąkolwiek inną chorobę, nie serce. 

Posuchaj jak bije kocie serce

Dlatego też diagnozowanie chorób kardiologicznych u kotów wymaga bardzo uważnego, regularnego osłuchiwania serca, przy okazji okresowych wizyt u lekarzy weterynarii. Niestety, z osłuchiwaniem też nie jest „rożowo”. Kocie serce bije bardzo szybko i usłyszenie szmerów w sercu kota wskazujących na jakąś dysfunkcję, jest bardzo, bardzo trudne, nawet dla doświadczonego lekarza weterynarii. 

Kocięta

Kocięta, jeśli rodzą się z wrodzona wadą serca, w zdecydowanej większości przypadków nie dożywają wieku dojrzałego. Nawet wczesne zdiagnozowanie choroby może maleństwa nie uratować, ponieważ jest niewiele leków i sposobów leczenia w tym przypadku. Oczywiście da się przedłużyć życie kociakowi nawet o kilka lat, jednak wymaga to bardzo wczesnej diagnozy, jak i częstego monitorowania. Całe szczęście, że wrodzone wady serca nie są specjalnie częste u tych zwierząt. Zdecydowanie częstsze są nabyte choroby serca, które zdarzają się u kotów dojrzałych.

Dorosłe koty

Jedną z najczęstszych dolegliwości, będących wynikiem zarówno obciążenia genetycznego (o czym później), jak i przebytych infekcji i stanów zapalnych, jest kardiomiopatia przerostowa (HCM). Powoduje ona przerost serca mięśniowego i obniżenie pojemności komór, przez co kot zaczyna cierpieć na poważne w skutkach zaburzenia krążenia. 

Kiedy należy iść z kotem na badanie serca?

  1. Kociak bezwzględnie powinien zostać zbadany, jeśli zauważysz u niego nastepujące objawy:
  • duszności,
  • omdlenia i zasłabnięcia
  • siny język lub siny nosek
  • niechęć do wysiłku, bawienia się, skakania
  • zbyt długi czas odpoczynku po zabawie
  • wyczuwalne, mocne uderzenia serca lub wręcz kołatanie serca
  • słaby przyrost ciała i mała aktywność u kociąt
  • niedowład tylnych kończyn

Objawy te są jednak niespecyficzne. Mogą wskazywać na wiele innych dolegliwości. Czasem jedynym objawem choroby serca kota okazuje się nieco mniejsza aktywność i niechętne skakanie po meblach, co równie dobrze może oznaczać zły humor lub reakcję na brzydką pogodę...

  1. Jeśli Twój kociak ma już swoje lata, powinien zostać przebadany pod kątem chorób serca przed każdym zabiegiem chirurgicznym oraz przed znieczuleniem.
  2. Jeśli masz „rasowca” i planujesz go włączyć do rozrodu, przebadaj go pod kątem kardiomiopatii przerostowej. 
  3. Jeśli Twój kot należy do rasy predysponowanej do tej choroby, powinien być on poddawany okresowym, regularnym kontrolom.

Choroby serca u kotów rasowych

Wśród najczęstszych chorób serca u kotów rasowych wymienia się: kardiomiopatię przerostową (HCM), kardiomiopatię restrykcyjną, kardiomiopatię rozstrzeniową, arytmogenną kardiomiopatię prawej komory, ubytek w przegrodzie międzykomorowej, zawężenie zastawki tętnicy płucnej oraz przetrwały przewód tętniczy Boralla. Poza HCM choroby te występują sporadycznie, dlatego badania przeprowadzane są zazwyczaj przede wszystkim pod jej kątem. 

Kardiomiopatia przerostowa (HCM)

To właśnie rasowce są predysponowoane do tej ciężkiej choroby. Jej geny wykryto np. u maine coonów i ragdolli: mogą ją dziedziczyć i przekazywać dalej. Stąd u kotów tych ras wskazane jest wykonywanie regularnych badań kardiologicznych, by zapobiec rozprzestrzenianiu się choroby. 

Kardiomiopatia jest bardzo zdradliwa.  Kot rodzi się obciążony  genami tej choroby, a jej rozwój rozłożony jest w czasie. Choroba rozwija się powoli i niezauważalnie, pierwsze symptomy mogą, ale nie muszą, pojawić się w wieku 12-24 miesięcy. Bywa często tak, że choroba ujawnia się w wieku 4-5lat. Dlatego u ras narażonych na kardiomiopatię należy wykonywać raz na rok, a u zwierzą  hodowlanych co 6 m-cy badanie echokardiograficzne. Można też zbadać kota (main coon) pod kątem HCM, robiąc testy genetyczne na nosicielstwo genów.

Kardiomiopatia przerostowa występuje nie tylko u kotów. Zdarza się też u świń, ludzi i fretek. Jest przyczyną niewydolności krążenia, zakrzepów, zatorów tętniczych.

Rasy przedysponowane do HCM to main coony, koty syberyjskie, norweskie leśne, brytyjskie (krótko- i długowłose), sfinksy, devon rexy, a także syjamskie, birmańskie, bengalskie, perskie

Wiek kotów nie ma większego znaczenia: zdarza się zarówno u kotów, które skończyły rok, jak i u kotów, które mają ponad 10 lat. U tych najstarszych jest ona jednak najczęściej związana z chorobami wieku starszego, jak nadczynność tarczycy czy nadciśnienie tętnicze. W związku z tym przyjmuje się, że najczęściej kardiomiopatia występuje u kotów w wieku 1-5 lat.

Jeśli uda się kardiomiopatię przerostową wykryć wystarczająco wcześnie, można przedłużyć życie kota nawet o 2-4 lata. Wiąże się to z koniecznością wielu wizyt zarówno u prowadzącego  lekarza weterynarii, jak i kardiologa. Ich zadaniem jest obserwacja przebiegu choroby serca i w razie konieczności modyfiokacja leczenia, jak również pobieranie krwi do badań co kika miesięcy, pod kątem morfologii,  sprawności nerek oraz zawartości elektrolitów. 

Kociak z chorym sercem na co dzień

Komfort życia naszego kociaka, jeśli wykryjemy u niego chorobę serca, zależy tylko i wyłącznie od nas. Niestety, nie jest możliwy całkowity powrót do zdrowia. Nasz zwierzak zawsze już będzie żył z chorobą, ponieważ stuprocentowe przywrócenie normalnej pracy serca nie jest możliwe. Aby jak najbardziej złagodzić objawy choroby, trzeba naszemu kociakowi jak najbardziej w tym pomagać. Musi mieć zapewnione odpowiednie leczenie, opiekę, właściwą ilość ruchu, bardzo dobrą, zbilansowaną, najlepiej przepisaną przez lekarza weterynarii dietę. Konieczne też jest wykonywanie badań okresowych, ponieważ chore serce wpływa na działanie pozostałych narządów wewnętrznych, jak wątroba i nerki.